CHƯƠNG 3: XÃ HỘI CỔ ĐẠI
1. Ai Cập cổ đại

4. Trung Quốc từ thời
cổ đại đến thế kỉ VII

2. Lưỡng Hà cổ đại

5. Hy Lạp cổ đại

3. Ấn độ cổ đại

6. La Mã cổ đại

BÀI 10: HY LẠP CỔ ĐẠI

KHỞI ĐỘNG
Quan sát video và cho
biết đây là địa điểm
thuộc quốc gia nào?

Thành phố Athens – Hy Lạp

MỤC TIÊU
1 Nêu và nhận xét được những tác động về điều

kiện tự nhiên đối với sự phát triển của Hy Lạp
cổ đại

2 Trình bày được tổ chức nhà nước thành bang ở
Hy Lạp

3 Nêu được những thành tựu văn hóa tiêu biểu
của Hy Lạp cổ đại

BÀI 10: HY LẠP CỔ ĐẠI
I. Điều kiện tự nhiên

II. Tổ chức nhà nước
thành bang

III. Những thành tựu văn hóa
tiêu biểu

BÀI 10: HY LẠP CỔ ĐẠI
1. Điều kiện tự nhiên
Thời kì thành bang

VIII TCN

X TCN

Thời kì Hy Lạp hóa Hy Lạp bị La Mã thôn tính

30 TCN

IV TCN

V TCN

CN

Quá trình phát triển của Hy Lạp cổ đại

V

BÀI 10: HY LẠP CỔ ĐẠI
1. Điều kiện tự nhiên
Thảo luận nhóm hoàn thành phiếu học
tập tìm hiểu điều kiện tự nhiên Hy Lạp

PHIẾU HỌC TẬP
Vị trí: Nằm ở phía nam của bán đảo Ban-căng, các đảo trong vùng biển Êgiê và miền ven biển phía tây Tiểu Á.
Địa hình: Đồi núi, đất đai khô cằn
Thuận lợi:
Nhiều khoáng sản: đồng, sắt, vàng, bạc, đá cẩm thạch  luyện kim phát
Điều kiện
triển; Bờ biển dài, có nhiều đảo lớn nhỏ thuận tiện cho giao thương, buôn
tự nhiên
bán; Bờ biển phía đông khúc khuỷu, nhiều vũng vịnh kín gió  tạo nên các
cảng biển tự nhiên.
Hạn chế:
- Địa hình bị chia cắt thành nhiều vùng đồng bằng nhỏ hẹp.
- Đất đai canh tác ít và không mài mỡ

Hoạt
- Thương mại biển
động kinh
- Thủ công nghiệp
tế chính

Quan sát và so sánh lãnh thổ Hy Lạp trong hình 10.2 và lãnh thổ
Hy Lạp hiện nay.

Lược đồ các nước châu Âu hiện nay

 Lãnh thổ Hy Lạp cổ đại lớn hơn so với Hy Lạp ngày nay.

CẢNG PI-RÊ ( HY LẠP)

Cảng Pi-rê là cảng chính Hy Lạp và là cảng hành
khách lớn nhất châu Âu và lớn thứ ba thế giới.
Đây là trung tâm xuất – nhập khẩu và buôn bán
nô lệ sầm uất nhất thế giới cổ đại, …

Quan sát hình 10.1 cho em những hiểu biết gì?

Vai trò quan trọng
của biển cả và
thương mại thông
qua hình ảnh thuyền
buôn của người Hy
Lạp.

Xuất khẩu: Rượu nho, dầu ô liu, đồ gốm màu, đá cẩm thạch,
thiếc, chỉ, vải, …

Nhập khẩu: ngũ cốc, hạt tiêu, chà là và lúa mì.

Cây Ô liu là cây trồng phổ biến nhất ở Hy Lạp

BÀI 10: HY LẠP CỔ ĐẠI
II. Tổ chức nhà nước thành bang

KĨ THUẬT THINK – PAIR – SHARE
(Tìm hiểu về nhà nước thành bang ở Hy Lạp)

PHIẾU HỌC TẬP
Yêu cầu
Kết quả
Mỗi thành bang Lấy thành thị làm trung tâm, xung quanh là vùng đất trồng
có đặc điểm gì? trọt. Thành thị có phố xá, lâu đài, đền thờ, sân vận động,
nhà hát, bến cảng.
 “nhà nước thành bang” là những nước nhỏ
Theo em, Vì sao Do địa hình bán đảo bị chia cắt thành nhiều vùng đòng bằng
ở Hy Lạp lại nhỏ hẹp, nên không có điều kiện tập trung đông dân cư ở một
hình
thành nơi. Mặt khác, sự phát triển của kinh tế thủ công nghiệp và
nhiều nhà nước thuowgn nghiệp, dân cư tập trung đông đúc lại không cần thiết
thành bang?
và chỉ tập trung ở thành thị. Dần dần những thành thị này trở
thành trung tâm của một vùng hay là một thành bang.

BÀI 10: HY LẠP CỔ ĐẠI
II. Tổ chức nhà nước thành bang
THẢO LUẬN
NHÓM BÀN

Mô tả hình 10.3, quan sát “Em có
biết” và cho biết những biểu hiện của
nền dân chủ cổ đại ở Hy Lạp. Em hãy
chỉ ra những ưu điểm và hạn chế của
tổ chức thành bang.

Hình 10.3. Một cuộc họp của “Đại hội nhân dân” dưới thời Pê-ri-clets (Tranh minh họa)

Là một trong những nhà lãnh đạo
quan trọng nhất trong thời kì cổ đại
của A-ten, Hy Lạp. Khi làm chấp
chính quan, vai trò của Pi-rê-clet
rất lớn không chỉ đối với riêng
thành bang A-ten mà còn đối với
toàn bộ lịch sử Hy Lạp, vì thế người
ta gọi thời đại mà ông sống là
“Thời đại Pê-ri-clet”

Pê-ri-clet (495 – 429 TCN)

BIỂU HIỆN
+ Cơ quan quyền lực tối cao: Đại hội nhân dân (gồm toàn bộ công dân nam từ 18 tuổi trở
lên; có quyền thảo luận và biểu quyết tất cả những vấn đề hệ trọng của đất nước)
+ Chế độ bỏ phiếu bằng vỏ sò

Ưu: + Quyền lực thuộc về Đại hội nhân dân thay vì
sự chuyên chế trong tay vua
+ Công dân 18 tuổi trở nên được tham gia các vấn đề
quan trọng của đất nước.
+ Quy định bỏ phiếu bằng vỏ sò đảm bảo sự

Hạn chế: Số người được hưởng quyền công
dân là số ít (nam trên 18 tuổi).

Bầu ra

ĐẠI HỘI NHÂN DÂN

Hội
dồng
500
người

Tòa án 6000
thẩm phán

Hội
đồng
10 từ
lệnh

- Gồm toàn bộ công dân nam
từ 18 tuổi trở lên
- Có quyền thảo luận và biểu
quyết tất cả những vấn đề hệ
trọng của đất nước

Sơ đồ tổ chức Nhà nước
thành bang A-ten

Khung cảnh đường phố Aten( tranh minh họa)

Aten là một thành bang phát triển nhất Hy Lạp

BÀI 10: HY LẠP CỔ ĐẠI
II. Tổ chức nhà nước thành bang
Vì sao nói A-ten là điển hình mẫu mực
của nền dân chủ trong thế giới cổ đại?

Vì sao nói A-ten là điển hình mẫu mực
của nền dân chủ trong thế giới cổ đại?

Biểu hiện của nền dân chủ cho thấy đây là bước tiến lớn so
với chế độ chuyên chế ở các nước phương Đông, chính quyền
ở A-ten thuộc về các công dân A-ten, họ có quyền thảo luận
và biểu quyết tất cả những vấn đề hệ trọng của đất nước, bầu
ra những viên chức của bộ máy nhà nước.

II. Tổ chức nhà
nước thành bang

- Từ thế kỉ VIII đến thế kỉ IV
TCN, Hy Lạp hình thành hàng
trăm nhà nước nhỏ được gọi là
nhà nước thành bang.

- A-ten là thành bang quan
trọng nhất, tiêu biểu cho chế
độ dân chủ Hy Lạp cổ đại.

BÀI 10: HY LẠP CỔ ĐẠI
III. Những thành tựu văn hóa tiêu biểu

NHIỆM VỤ: Nghiên cứu Sgk,
kiến thức đã tìm hiểu ở nhà, hoạt
động nhóm theo kĩ thuật “Sơ đồ
tư duy” “Dự án” tìm hiểu về
những thành tựu văn hóa chủ
yếu của Hy Lạp cổ đại.

Chữ viết: tạo ra hệ thống chữ
viết 24 chữ cái là cơ sở của chữ
La – tinh.

Kiến trúc: Đấu trường Cô-li-dê
(La Mã), đền Pác-tê-nông (Hy
Lạp)

Điêu khắc: Đền Pác-tênông, đền A-ten-na, nhà hát
Đi-ô-ni-xốt, tượng thần Dớt,
tượng nữ thần A-tê-na,
tượng nữ thần Mi-lo

Triết học: Xô-crát, Platông, A-ri-xtốt, …

Thành tựu văn
hóa Hy Lạp

Văn học: thần thoại, kịch,
thơ: I-đi-át và Ô-đi-xê (Hy
Lạp), Ơ-ri-đíp làm vua (Hy
Lạp)

Toán học: Pi-ta-go, Ác-si-mét,
Ta-lét, Ơ-clít, …
Sử học: tiêu biểu có nhà sử học
Hê-rô-đốt, Tuy-xi-dít, …

BÀI TẬP DỰ ÁN
Trình bày hiểu biết của em
về một thành tựu, nhân vật
lịch sử mà em ấn tượng nhất

Trên cơ sở tiếp thu hệ thống chữ cái
của người Phê-ni-ci (Tiểu Á), người
Hy Lạp cổ đại đã tạo ra chữ viết riêng
gồm 24 chữ cái, từ đó người La Mã
cải tiến thành hệ thống chữ cái La –
tinh. Đây là bảng chữ cái được sử
dụng rộng rãi nhất trên thế giới.

Chữ Hy Lạp cổ

Tác phẩm sử thi I-li-át và Ô-đi-xê của Home

Tác phẩm trở thành nguồn cảm hứng cho nghệ thuật sân
khấu, điện ảnh.

Ông là nhà sử gia nổi tiếng nhất lịch sử thế giới cổ đại. Herodotus nhiều tác phẩm lớn viết về lịch sử Hy Lạp, Ai Cập,
Ba Tư, Babylonna, Assyrie… trong đó nổi tiếng nhất là quyển VI Erato “Cuộc chiến tranh Hy Lạp Ba Tư” (thế kỷ V
TCN). Ông được coi là “cha đẻ của môn Lịch sử” - người đặt nền móng cho ngành sử học về sau, tạo cảm hứng cho
những nhà nghiên cứu và các độc giả yêu thích môn sử.

Tượng thần Vệ nữ, hay còn được
biết đến với tên gọi Aphrodite of
Milos là một tác phẩm điêu khắc
cẩm thạch có nhiều khả năng
được thực hiện bởi nhà điêu khắc
người Hy Lạp Alexandros khoảng
cuối thế kỷ thứ 2 TCN. Bức tượng
hiện đang được trưng bày tại Bảo
tàng Louvre (Pháp)

Là một bức tượng kinh
điển của Hy Lạp cổ đại.
Vận động viên đang
thực hiện động tác ném
đĩa với một dáng vẻ
hoàn hảo. Bức tượng
hiện được trung bày
trong Viện Bảo tàng
Anh ở Luân Đôn.

Ông là một nhà giáo, nhà bác học
(Toán học, Vậy lý, Thiên văn học) vĩ đại
của Hy Lạp cổ đại. Ông đã sáng chế ra
máy bơm để tươi tiêu nước. Ông là
người đầu tiên sử dụng hệ thống các
đòn bẩy và ròng rọc để nâng các vật lên
cao; ông giải toán về tính độ dài đường
cong, xoắn ốc, tính ra số Pi, … Ông còn
được coi là “Cha đẻ của Toán học”

Ác-si-mét (284 – 212 TCN)

Nhà hát có sức chứa khoảng 25.000 người. Công trình được coi là hình mẫu tiêu biểu cho văn
minh cổ đại Hy Lạp.

Tượng Dớt là một
biểu tượng sức
mạnh của người
dân Hy Lạp, là vị
thần đứng đầu
trong 12 vị thần
được người Hy Lạp
tôn thờ.

Tượng thần Dớt (Zeus) ở Olympia –
Một trong bảy kỳ quan thế giới cổ đại.

BÀI 10: HY LẠP CỔ ĐẠI
III. Những thành tựu văn hóa tiêu biểu

Trong số các thành tựu trên, em ấn tượng
với thành tựu nào nhất? Vì sao?

BÀI 10: HY LẠP CỔ ĐẠI
III. Những thành tựu văn hóa tiêu biểu
Quan sát hình 10.8, cho em hiểu biết gì?

Ngay từ rất sớm, tại
Hy Lạp đã diễn ra
đại hội thể thao.
Chạy Ma-ra-tông là
môn thi duy nhất của
thế vận hội đầu tiên.

Thế vận hội cổ đại đầu tiên được tổ chức năm 776 trước công nguyên tại Olympia, địa danh ở
miền nam Hy Lạp, nhằm vinh danh thần Zeus

Vòng nguyệt quê được coi là biểu tượng của chiến thắng.